Сандалдаа дахин суусан тэрээр холын сүмийн хонхны дууг дахин сонсов. Энэ удаа долоон удаа жингэнэсний дараа Жоу Минруй аажмаар босож, шүүгээ рүү очин хувцсаа гаргаж ирэв.

Хар хантааз, түүнд таарах хослол, хөлд бариу өмд, хагас цилиндр малгай, дээр нь сулхан эрдэмтний төрх. Энэ бүхэн Жоу Минруйд Викториан үеийн Английн жүжиг үзэж буй мэт сэтгэгдэл төрүүлнэ.

Тэр гэнэт толгой сэгсрэн, ёжтой инээмсэглэн намуухан бувтнав. “Би ярилцлагад явах гэж байгаа биш дээ. Зүгээр л аз дуудах ёслолдоо хэрэглэх хүнс авахаар л гарч байна…”

Клайн удахгүй болох ярилцлагадаа хэт санаа зовсноос энэ нь бараг рефлекс болчихсон байжээ. Анхаарал нь сарних үедээ тэр ганц боломжийн хувцсаа автоматаар өмсчихдөг байв.

Гүнзгий амьсгаа авсны дараа Жоу Минруй хослол, хантаазаа тайлаад бор шаргал пальто өмсөв. Мөн адил өнгийн дугуй ирмэгтэй эсгий малгайгаар сольлоо.

Хувцсаа янзалсаныхаа дараа тэр орны хажууд очиж, дөрвөлжин дэрийг өргөв. Доор нь байх үл анзаарагдах нүхэнд гараа шургуулж, тэмтэрсээр дунд давхаргыг олж илрүүлэв.

Баруун гараа татаж гаргахад алган дээр нь хэд хэдэн мөнгөн дэвсгэрт атгагдсан байлаа. Бүдгэрсэн ногоон өнгөтэй найм орчим дэвсгэрт.

Энэ бол Бенсоны одоогийн бүх хуримтлал. Тэр бүү хэл дараагийн гурван өдрийн амьжиргааны мөнгө ч үүнд багтжээ. Тэднээс хоёр нь таван соли, үлдсэн нь нэг соли байв.

Лоэн хаант улсын мөнгөний системд соли хоёрдугаарт ордог. Энэ нь эртний мөнгөн зоосноос үүсэлтэй. Нэг соли нь арван хоёр зэсэн пенстэй тэнцэнэ. Нэг болон таван солийн дэвсгэрттэй.

Мөнгөний системийн оройд алтан паунд байрлана. Эдгээр нь мөн цаасан дэвсгэрт боловч алтны баталгаатай, шууд холбогдсон. Нэг алтан паунд нь хорин солитой тэнцэнэ. Нэг, тав, арван алтан паундын дэвсгэрттэй.

Жоу Минруй нэг дэвсгэртийг дэлгэн, бүдэгхэн өвөрмөц бэхний үнэрийг мэдрэв.

Энэ бол мөнгөний үнэр байлаа.

Магадгүй Клайны дурсамжийн хэлтэрхий, эсвэл мөнгөнд тэмүүлэх хүслийн нөлөөгөөр Жоу Минруй энэ дэвсгэртүүдэд шууд дурлачих шиг болов.

'Хараач, ямар гоёмсог хээтэй вэ. Хатуу ширүүн төрхтэй, хуучинсаг Жорж III хүртэл хоёр сахлынхаа хамт үнэхээр эгдүүтэй харагдаж байна…'

'Хараач, нарны гэрэлд харуулбал илрэх усан тэмдэг нь ямар татам бэ. Хуурамчаас хамгаалах нарийн хийц нь тэр элдэв хуурамч гоёчилсон зүйлсээс тэс өөр!'

Жоу Минруй бараг минут орчим биширсний эцэст хоёр ширхэг нэг солийн дэвсгэрт сугалж авав. Үлдсэнийг нь дахин ороон дэрний нууц давхаргад буцаан хийлээ.

Нүхний орчмын даавууг тэгшилж янзалсны дараа тэр авсан хоёр дэвсгэртээ нямбай нугалж, бор шаргал пальтогийнхоо зүүн халаасанд хийв. Тэр эдгээрийг өмдний халаасанд байсан хэдэн пенсээс тусгаарлав.

Бүх зүйлээ бэлдсэний дараа баруун халаасандаа түлхүүрээ хийж, бараан бор цаасан уут авч, хурдан алхсаар хаалганы зүг чиглэлээ.

Түүний яаруу алхам аажмаар удааширч, эцэст нь бүрэн зогсов.

Жоу Минруй хаалганы дэргэд зогсон, хэзээнээс эхэлснээ мэдэхгүй хөмсгөө зангидав.

'Клайний үхэлд олон хачирхалтай зүйл бий. Ингэж зүгээр л гарах юм бол ямар нэгэн осол тохиолдож олох юм болов уу?'

Нэлээд бодсоны эцэст Жоу Минруй ширээ рүүгээ буцан, шургуулгыг татан нээгээд гялалзсан хүрэл револьвер гаргаж ирэв.

Энэ бол түүний бодож чадах цорын ганц хамгаалалтын зэвсэг, бас хангалттай хүчтэй цорын ганц нь!

Хэдийгээр буудаж үзэж байгаагүй ч ийм револьвер гаргаж ирэхэд л хэн ч болов цочирдох нь гарцаагүй!

Тэр револьверийн хүйтэн металлыг илбэснээ, мөнгөтэй хамт нэг халаасанд хийв. Хуруунууд нь бууны бариул дээр дарж, мөнгийг атган барьснаар бүрэн нууж чадлаа.

Аюулгүй мэт санагдсан ч бүхнээс бага сага мэдлэгтэй тэр гэнэт санаа зовнив.

Би санамсаргүй буудчих юм биш биз?

Энэ бодолд дарагдсан Жоу Минруй даруй шийдэл бодож оллоо. Тэр револьверийг гарган цилиндрийг суллаж, амиа хорлолтоос үүдэн хоосон болсон үүрийг алхны доор тааруулж, буцаан хаав.

Ингэвэл санамсаргүй буудсан ч хоосон сум гарна!

Револьверээ дахин халаасандаа хийсний дараа Жоу Минруй зүүн гараа тэнд байлгав.

Баруун гараараа малгайгаа дарж, хаалгаа онгойлгон гадагш гарлаа.

Өдрийн цагаар ч коридор бүрэн гэрэлтэхгүй, төгсгөлд байрлах цонхоор л багахан гэрэл тусна. Жоу Минруй хурдтайгаар шатаар бууж, байрнаасаа гармагц нарны гэрэл, дулааныг мэдрэв.

Бараг долдугаар сар дөхөж байсан ч зуны дунд үе гэж тооцогдоно. Гэвч Тинген нь Лоэн хаант улсын хойд хэсэгт байрладаг тул өвөрмөц уур амьсгалтай. Жилийн хамгийн халуун температур нь дэлхийнхээр бол 30°C хүрэхгүй, өглөө нь бүр сэрүүхэн. Гэсэн ч гудамжууд бохир усаар дүүрч, элдэв хог хөглөрсөн байв. Клайны дурсамжаас харахад, ядуу дүүргүүдэд энэ нь хэвийн үзэгдэл, ариутгах татуургатай байсан ч. Хүмүүс дэндүү олон, амьдрах ёстой.

“Амтат шарсан загас аваарай!”

“Халуун, шинэхэн хясааны шөл! Өглөө нэг аяга уувал бүтэн өдөр эрч хүчтэй байна шүү!”

“Боомтоос ирсэн шинэхэн загас, ширхэг нь таван пенс!”

“Маффин, могойн шөл хоёр төгс зохицол!”

“Хясаа! Хясаа! Хясаа!”

“Хотын захын фермээс ирсэн шинэхэн ногоо! Хямд, шинэхэн!”

***

Нүүдлийн худалдаачид гудамжаар орилон, яаран алхах хүмүүсийг дуудаж байлаа. Зарим нь зогсон харьцуулан байж худалдан авна. Зарим нь ажил олж амжаагүй тул тэвчээргүйгээр гараараа дохин өнгөрнө.

Жоу Минруй агаар дахь эвгүй, таатай үнэр холилдсон амьсгалыг гүнзгий авав. Зүүн гараараа револьверийг чанга атгаж, мөнгөө базна. Баруун гараараа малгайгаа дарсаар, бага зэрэг бөхийж, хүн ихтэй гудамжаар урагшиллаа.

Хүн олонтой газар хулгайч заавал байдаг. Түүнчлэн энэ гудамжид ажлаа алдсан ядуу иргэд түр зуурын ажил хийж, насанд хүрэгчид өлсгөлөн хүүхдүүдийг ашиглан элдэв зүйл хийлгэдэг.

Тэр урагшилсаар, ойр орчны бөөгнөрөл хэвийн хэмжээнд очиход нуруугаа тэнийлгэн, толгойгоо өргөж гудамжийг ширтэв.

Тэнд нэг тэнүүлч паян хуур тоглож байлаа. Аялгуу нь заримдаа уянгалаг, заримдаа омогшсон.

Хажууд нь ноорхой хувцастай, хоол тэжээлийн дутагдлаас царай нь шаргалтсан хэдэн хүүхэд байв.

Тэд хөгжмийг сонсон, хэмнэлд нь тааруулан өөрсдийн зохиосон бүжгийг бүжиглэнэ. Нүүрэнд нь яг л ханхүү эсвэл тэнгэрийн элч мэт баяр баясгалан гэрэлтэнэ.

Нэгэн сэтгэл хөдлөл нүүрэнд үгүй эмэгтэй өнгөрөв; банзал нь хиртэй, арьс нь гундсан.

Түүний харц мохоо, сул дорой. Зөвхөн хүүхдүүд рүү харах мөчид л бүдэгхэн оч гялсхийн, гучин жилийн өмнөх өөрийгөө олж харсан мэт.

Жоу Минруй түүнийг гүйцэн түрүүлж, өөр нэг гудамж руу эргэснээ Смайрин талхны дэлгүүрийн өмнө зогсов.

Талхны дэлгүүрийн эзэн нь дал гаруй настай, Вэнди Смайрин гэх эмгэн байв. Үс нь цав цагаан, үргэлж эелдэг инээмсэглэл тодруулсан байдаг. Клайны дурсамж эхэлснээс хойш тэр үргэлж энд талх, нарийн боов зарсаар иржээ.

'Өө, түүний хийдэг Тинген жигнэмэг, нимбэгтэй бялуу үнэхээр амттай…'

Жоу Минруй шүлсээ залгиад инээмсэглэв.

“Хатагтай Смайрин, найман паунд хөх тарианы талх өгөөч.”

“Өө, хайрт Клайн минь, Бенсон хаана байна? Одоо хүртэл ирээгүй юу?” гэж Вэнди инээмсэглэн асуулаа.

“Хэд хоногийн дараа ирнэ,” гэж Жоу Минруй бүдэг бадаг хариулав.

Вэнди хөх тарианы талхыг авч байхдаа санаа алдав. “Яасан ч хөдөлмөрч хүү вэ. Сайн эхнэртэй болох нь гарцаагүй.”

Ингээд уруулынхаа буланг өргөн, тоглоом шоглоомоор, “Одоо бүх зүйл сайхан болж байна. Чи аль хэдийн төгссөн. Манай Хой их сургуулийн Түүхийн төгсөгч шүү дээ~ Удахгүй мөнгө олж эхэлнэ. Одоо амьдарч байгаа байрандаа байж болохгүй. Ядаж өөрийн гэсэн угаалгын өрөөтэй болох хэрэгтэй,” гэв.

“Хатагтай Смайрин, өнөөдөр та их залуу, эрч хүчтэй харагдаж байна шүү.” Жоу Минруй зөвхөн хуурай инээмсэглэлээр хариу барив.

Хэрэв Клайн ярилцлагандаа тэнцэж, Тингений их сургуульд багш болбол гэр бүлийнх нь нийгэм, эдийн засгийн байр суурь шууд дээшлэх нь үнэн.

Түүний дурсамжинд тэр хэзээ нэгэн цагт хотын захад бунгало байшин түрээслэхийг мөрөөддөг байжээ. Тэнд тав, зургаан өрөө, хоёр угаалгын өрөө, дээд давхарт том тагт, доод давхарт хоёр өрөө, хоолны өрөө, зочны өрөө, гал тогоо, угаалгын өрөө, мөн доод агуулах байх аж.

Энэ нь хий хоосон мөрөөдөл биш. Тингений их сургуулийн туршилтын багш долоо хоногт хоёр алтан паундын цалин авна. Туршилтын хугацаа дуусмагц гурван алтан паунд арван соли болж нэмэгдэнэ. Харин Клайны ах Бенсон олон жил ажилласан ч долоо хоногт ердөө нэг паунд арван соли авдаг. Энгийн үйлдвэрийн ажилчид бүр нэг паунд ч хүрэхгүй, эсвэл арай илүү авна. Харин бунгало байшингийн түрээс ойролцоогоор арван есөн солиос нэг паунд арван найман соли хүртэл.

“Сард гурваас дөрвөн мянган юань олдог хүн, арван дөрөв, арван таван мянга олдог хүний ялгаа л гэсэн үг…” гэж Жоу Минруй өөртөө бувтнав.

Гэвч энэ бүхэн Тингений их сургууль эсвэл Баклунд их сургуулийн ярилцлагад тэнцсэн тохиолдолд л боломжтой.

Өөр боломж бараг байхгүй. Холбоо сүлбээгүй хүмүүс төрийн албанд орох зөвлөмж авч чаддаггүй. Түүх судалсан хүмүүсийн ажлын сонголт бүр ч хязгаарлагдмал. Язгууртан, банк, үйлдвэрийн магнатууд хувийн зөвлөхийг төдийлөн их хайдаггүй.

Клайны эзэмшсэн мэдлэг тасархай, бүрэн бус байгааг бодоход Жөү Минжүй Смайрины түүнд тавьсан хүлээлтэд бага зэрэг эвгүйцэн, гэмшсэн мэт болов.

“Үгүй дээ, би угаасаа л ийм залуу байсан юм,” гэж Вэнди хошигнон хариулав.

Тэр ярихын зэрэгцээ жигнэсэн арван зургаан ширхэг хөх тарианы талхыг Жоу Минруй авчирсан бор цаасан уутанд хийж өгөөд, баруун гараа сунган, “Есөн пенс” гэв.

Хөх тарианы нэг талх ойролцоогоор хагас паунд жинтэй тул бага зэрэг зөрүү гардаг байв.

“Есөн пенс үү? Хоёр хоногийн өмнө арван нэгэн пенс байсан биш бил үү?” гэж Жоу Минруй санаандгүй асуулаа.

Түүнээс өмнөх сард бүр арван таван пенс байсан.

“Үр тарианы хуулийг цуцлахыг шаардсан гудамжны эсэргүүцэгчдэд баярлах хэрэгтэй” гэж Вэнди мөрөө хавчаад хэлэв.

Жоу Минруй бүдэгхэн толгой дохив. Клайны энэ талаархи дурсамж бүрэн бус байв. Түүний санаж байгаагаар, Үр тарианы хуулийн гол зорилго нь дотоодын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний үнийг хамгаалах явдал. Үнэ тодорхой түвшинд хүрмэгц Фейнапоттер, Масин, Ленбург зэрэг өмнөд орнуудаас үр тариа импортлохыг хориглодог.

Хүмүүс яагаад эсэргүүцсэн юм бол?

Илүү их юм ярихаас болгоомжилж, бас андуурч револьвер гаргачих вий гэж сэрэмжилсэн Жоу Минруй болгоомжтойгоор мөнгөө гаргаж, нэг дэвсгэртийг хатагтай Смайринд өгөв.

Тэр гурван зэс пенсийн хариулт авлаа. Тэднийг өмднийхөө халаасанд хийж, талхтай уутаа барин гудамжны эсрэг талд байрлах Салатны навч болон махны зах руу явлаа. Тэр дүүгийнхээ захисан вандуйтай хонины махан шөлний төлөө чармайж байв.

Төмөр Загалмайн гудамж, Сараана цэцгийн гудамжийн уулзварт хотын талбай байлаа. Тэнд олон майхан босгож, этгээд хөгжилтэй хувцасласан алиалагчид сурталчилгааны хуудас тарааж байв.

“Маргааш орой циркийн тоглолт болох нь уу?”гэж Жоу Минруй бусдын гар дахь хуудсыг ажиглан, агуулгыг нь амандаа аяархан уншив.

Мелиссад лав таалагдана. Гэхдээ тасалбар нь хэд бол?

Ингэж бодоод Жоу Минруй ойртон очив.

Яг улаан, шар будгаар нүүрээ будсан алиалагчаас асуух гэж байтал хажуугаас нь сөөнгө эмэгтэй дуу сонсогдов.

“Мэргэ төлөг хийлгэж үзэх үү?”

Жоу Минруй гэнэтхэн толгойгоо эргүүлэн харвал, шовх малгай, урт хар даашинз өмссөн эмэгтэй намхан майхны өмнө зогсож байв.

Түүний нүүр улаан, шар будгаар бүрхэгдсэн, нүд нь гүн саарал хөх өнгөтэй.

“Үгүй,” гэж Жоу Минруй толгой сэгсрэв. Түүнд мэргэ төлөгт зарцуулах илүү мөнгө байсангүй.

Эмэгтэй инээгээд, “Миний таро мэргэ төлөг маш үнэн гардаг,” гэв.

“Таро…” гэж Жоу Минруй шууд алмайрав.

Энэ дуудлага дэлхийн таро хөзөртэй бараг адилхан!

Дэлхий дээрх таро хөзөр ч мэргэ төлөгт хэрэглэгддэг, янз бүрийн бэлгэдэл бүхий зурагтай хөзрийн багц байсан.

"Хүлээ…" Тэр гэнэт энэ ертөнц дэх таро мэргэ төлгийн үүслийг саналаа.

Энэ нь долоон жинхэнэ бурхдаас гаралтай биш, бас эртний өв ч биш. Харин 170 гаруй жилийн өмнө Интис бүгд найрамдах улсын консул байсан Роселле Густа хэмээх хүн бүтээсэн.

Энэ ноён Роселле уурын машиныг зохион бүтээж, дарвуулт хөлгийг сайжруулж, Интис хаант улсын хаант засгийг түлхэн унагаж, Гар урлалын Бурхнаар хүлээн зөвшөөрөгдсөн. Тэр мөн Интис бүгд найрамдах улсын анхны консул болсон.

Дараа нь тэр бусад улсууд руу довтолж, Ленбург зэрэг орнуудыг хамгаалалтадаа авч, Лоэн хаант улс, Фейнапоттер, Фейсак эзэнт гүрэн зэрэг Хойд тивийн хүчирхэг орнуудыг Интисийн өмнө бөхийлгөсөн. Үүний дараа Бүгд Найрамдах улс Эзэнт гүрэн болон хувирч, тэр өөрийгөө Цезарь эзэн хаан хэмээн өргөмжилсөн.

Роселлийн засаглалын үед Гар урлалын сүм Тавдугаар эрин үеэс хойших анхны ил тод ариун илчлэлийг хүлээн авсан. Түүнээс хойш Гар урлалын Бурхан “Уур ба Машины Бурхан” болон өөрчлөгдсөн.

Роселле мөн таро мэргэ төлгийг зохион бүтээж, орчин үеийн хөзрийн систем, тоглох аргуудыг бий болгосон. Жоу Минруйд танил олон төрөл байлаа. Сайжруулалт, Газрын эзэнтэй тулалдах, Техас покер…

Үүнээс гадна түүний илгээсэн далайн флотууд шуургатай далайг туулан Өмнөд тив рүү хүрэх шинэ зам нээсэн. Энэ нь колоничлолын эрин үеийг эхлүүлсэн юм.

Харамсалтай нь тэр насны эцэстээ урвагджээ. Тавдугаар эрин үеийн 1198 онд Мөнхийн Гэрэлт Нарны сүм, хуучин Интисийн хааны Сорон овог, бусад язгууртнуудын хамтарсан хүчний гарт алагдаж, Цагаан Агч ордонд амь үрэгдсэн.

"Энэ…" Ийм ерөнхий мэдлэгийг гэнэт санасандаа тэр духаа алгадав.

'Энэ чинь өөр ертөнцөөс ирсэн нэгэн ахмад байж болох юм биш биз?'

Ингэж бодсон Жоу Минруй таро хөзөр ямар харагддагийг сонирхож эхлэв. Тиймээс тэр нүүрээ будсан, шовх малгайтай эмэгтэйд толгой дохин, “Хэрэв… тийм ээ… үнэ нь боломжийн байвал туршиж үзье,” гэв.

Эмэгтэй шууд инээмсэглэн, “Ноёнтон, та өнөөдрийн анхны үйлчлүүлэгч байна, тиймээс үнэгүй,” гэж хэлэв.