Бараг бүх булчин нь өвдсөн байдалтайгаар Санни охидын зүг алхаж очоод, газар суун унав. Амьсгаагаа жигдрүүлсний дараа тэр Кассиг харлаа.

“Касси? Одоо дээрдсэн үү?”

Хэдэн секундын дараа сохор охин аажуухан толгой дохив.

'Ашгүй дээ.'

Санни байрлалаа өөрчилж, хэсэг тээнэгэлзэв. Касси тийм ч сайн харагдсангүй. Царай нь цонхийсон хэвээр, харц нь алсад төөрсөн мэт. Гэхдээ ядаж бие нь өмнөх шигээ дагжин чичирч байсангүй. Санни хүмүүстэй ярилцахдаа тийм ч сайн биш, тайтгаруулах бол бүр ч биш. Яг юу хэлэхээ мэдсэнгүй.

Тэр Нефис рүү нэг хараад, дотроо санаа алдав. Нэг л өдөр өөрийгөө ойр хавийн хамгийн нийтэч хүн болно гэж хэн мэдэх билээ? Ёстой элэг хөшмөөр…

“Ус байна уу?”

Касси тийш эргэн, асуултад нь гайхсан мэт хөмсгөө зангидлаа. Дараа нь гэнэт амьсгаадан, нүдээ томоор нээв.

“Өө! Өө, уучлаарай. Тийм ээ, мэдээж…”

Тэр хязгааргүй усны савыг дуудан гаргаж, Саннид өгөв. Санни талархсан инээмсэглэлтэйгээр авч, шуналтай хэдэн балга уугаад, савыг Нефист дамжууллаа. Эцэст нь ус Кассид буцаж ирэв.

“Чи ч бас уугаарай.”

Тэр ус уусны дараа, Санни эв хавгүйхэн сохор охины мөрөн дээр зөөлөн алгадлаа.

“Одоо бүх зүйл зүгээр болсон бололтой. Өө… чи дахиад л нэгэн зөн харсан юм уу? Хэрвээ хүсвэл бидэнд хэлж болно.”

Касси хэсэг тээнэгэлзээд:

“Би… сайн мэдэхгүй байна. Магадгүй зүгээр л хар дарсан зүүд байсан байх.”

Санни, Нефис хоёр харцаараа солилцов. Тэд Кассигийн харсан зүйл энгийн хар дарсан зүүд байсан гэдэгт хоёулаа эргэлзэж байлаа. Эцсийн эцэст, хүмүүс Зүүдний Оронд ихэвчлэн зүүдэлдэггүй. Харин сохор охин үргэлжлүүлэв:

“Би сайн санахгүй байна. Бүх юм тасархай, хэлтэрхий мэт.”

Санни Кассиг дарамтлахгүйн тулд үгээ болгоомжтой сонгов.

“Чи санаж байгаа зүйлээ л хэлчих. Магадгүй бид хамтдаа утгыг нь ойлгож чадах ч юм бил үү.”

Касси санаа алдаад, болгоомжтой толгой дохив. Урт нам гүмийн дараа, эцэст нь зориг гарган ярьж эхлэв:

“Эхэндээ би… долоон лацаар түгжигдсэн хязгааргүй харанхуйг харсан. Тэр харанхуйд асар том зүйл савчиж байлаа. Хэрвээ би түүнийг шууд харвал, ухаан санаагаа алдах юм шиг санагдсан. Айж сандарсан чигээрээ харж байтал, лацууд нэг нэгээрээ эвдэрч эхэлсэн… эцэст нь ганцхан л үлдсэн. Тэгээд тэр ч бас хагарсан.”

Тэр бага зэрэг чичирхийллээ.

“Түүнээс хойш… мэдэхгүй. Ухаан санаа минь мянган хэлтэрхий болон бутарсан юм шиг санагдсан. Хэлтэрхий бүр өөр өөр дүр зургийг тусгаж байлаа. Ихэнх нь харанхуй, аймшигтай. Заримыг нь би аль хэдийн мартчихсан. Харин бусдыг…”

Касси дурсамждаа автсаар, дуугаа хураав.

“Би хүмүүсийн цайзыг дахин харсан. Гэхдээ энэ удаа шөнө байсан. Хар тэнгэрт ганцаардсан нэг од асч, түүний гэрэлд цайз гэнэт галд автсан. Танхимуудынх нь дагуу цус гол мэт урсаж байлаа. Би алтан хуягтай цогцос сэнтий дээр сууж байхыг; хүрэл жадтай эмэгтэй мангасуудын давалгаанд живж байхыг; нумчин унаж буй тэнгэрийг сумаараа нэвт сүлбэх гэж оролдож байгааг харсан.”

Эцэст нь тэр толгойгоо өргөж, нүүр нь айдсаар дүүрэв.

“Төгсгөлд нь би аймшигт, асар том улаан цамхаг харсан. Сууринд нь долоон тасдсан толгой долоон цоожийг манаж байлаа. Харин оройд нь… үхэж буй сахиусан тэнгэр өлсгөлөн сүүдэрт идэгдэж байсан. Сахиусан тэнгэрийн цус урсахыг харах мөчид, үгээр илэрхийлэхийн аргагүй, асар үнэтэй зүйл надаас булаагдсан мэт санагдсан.”

Түүний хоолой улам намсав.

“Дараа нь би маш их уй гашуу, өвдөлт, уур хилэн мэдэрсэн. Үлдсэн жаахан ухаан санаа минь ч алга болж байгаа мэт. Тэгэхэд л би сэрсэн… гэж бодож байна.”

Нефис, Санни хоёр хэсэг чимээгүй сууж, Кассигийн ярьсныг ойлгохыг оролдлоо. Нефис ямар нэг юм ойлгосон ч байж магадгүй, гэвч юу ч илэрхийлсэнгүй. Харин Санни бүр будилжээ. Хэрвээ энэ үнэхээр зөн байсан бол, түүний цаадах утгыг тайлах тухай бодоход ч хэцүү байв.

Өмнө нь Кассигийн цайзын тухай зөн нэлээд шулуун байсан. Цайз, тэр ч байтугай байрлаж буй чиглэлийг нь хүртэл харуулсан. Харин энэ удаагийн зүүд нь эмх цэгцгүй, бэлгэдлээр дүүрэн, бүдэг бадаг дүрслэлтэй яг л худалчийн зөгнөл шиг, Аспект чадвараар олдсон зөн гэхээсээ илүү.

Эцэст нь Санни санаа алдав.

“Магадгүй үнэхээр л хар дарсан зүүд байсан ч юм бил үү. Чиний өмнөх зөнгүүд ийм байгаагүй биз дээ?”

Касси чимээгүйхэн толгой сэгсрэв.

Санни толгойныхоо ар талыг маажив.

“За тэгвэл… хүмүүс Зүүдний ертөнцөд ихэнхдээ зүүдэлдэггүй, харин чи зүүдэлдэг. Магадгүй хааяа санамсаргүй хар дарсан зүүд зүүдлэх нь чиний чадварын гаж нөлөө байж болох юм.”

Сохор охин түүн рүү эргэж, нүүрэнд нь өчүүхэн тайвшрал тодров.

“Чи үнэхээр тэгж бодож байна уу?”

Тэр зөв үг олох гэж хэсэг тээнэгэлзэв.

“Яагаад үгүй гэж? Боломжийн л тайлбар.”

Гэвч дотроо тэр эвгүйцэж байлаа.

'Сүүдэрт идэгдэж буй үхэж буй сахиусан тэнгэр … Яагаад ийм ёрын сонсогдож байна вэ? Цаашид сахиусан тэнгэрүүдээс хол явсан нь дээр юм байна. Ёстой амьдрал минь хаашаа эргээд байна аа. Ийм өгүүлбэр одоо бүр солиотой ч сонсогдохоо больжээ…'

Ингээд тэд шинэ өдрийг угтахад бэлэн болов.

***

Хэсэг хугацааны дараа тэд чулуун тавцангийн баруун захад сууж, доорх сэгээр хооллогч араатнуудыг ажиглаж байлаа. Саннигийн сүүдэр дараагийн өндөр газар хүрэх замыг тандахаар завгүй.

“Өмнө нь ийм олон байсан бил үү?”

Санни Нефис рүү хараад, толгой сэгсрэв.

“Үгүй, бүр ч олон байсан. Тэд бараг л сэгийг нь дуусгаж байна. Шөнө болтол тэсэхгүй байх.”

Өөрөөр хэлбэл, маргааш гэхэд эдгээр араатнууд бүгд Шүрэн ойгоор тэнэж, гурван Нойрсогчид урагшлахад хэцүү болно. Тиймээс өнөөдөр явсан нь дээр, сэгээр хооллогчид найраа дуусгахаас өмнө тэднээс аль болох холдох хэрэгтэй.

Гэхдээ урьдчилан зам тандаагүй бол, аюулгүй газарт цагтаа хүрэхгүй байх магадлалтай. Аль аль нь эрсдэлтэй сонголт байв.

Нефис хөмсгөө зангидан, ижил зүйлийг бодож байгаа нь илт.

Хэсэг хугацааны дараа тэр хэлэв:

“Би Кассиг энэ хөшөөний дэргэд дахиад нэг шөнө өнгөрөөхийг хүсэхгүй байна. Одоо явцгаая.”

Санни хэсэг бодоод, өөрийн саналаа хэлэхээр ам нээв. Гэвч доороос гарсан гэнэтийн үймээн түүнийг зогсоов.

Татран алга болж буй тэнгисийн ёроолд, хагархай шүрэн овоолгын дунд, аварга акул шиг мангасын сэг тодруулбал, үлдсэн хагас нь бараг махгүй болжээ. Харин цагаан ясан завсраас, шаварт ямар нэгэн зүйл гялалзаж байв.

Хоёр асар том, гэрэлтсэн талст.

Саннигийн нүд томров.

“Тэр чинь…?”

“Тийм ээ. Дээд түвшний сүнсний цөмийн хоёр хэлтэрхий.”

Дээд… тэр ч байтугай хоёулаа…

Гэнэт Саннигийн дотор шунал, айдас хоёр зэрэгцэн төрөв. Шунал нь дээд сүнсний хэлтэрхий ямар ховор, үнэтэйг мэддэгээс; айдас нь тэр аварга акул шиг мангас Бузар ад зэтгэр байсан гэдгийг ойлгосноос.

Нэг л Бузар Ад зэтгэрийг, хэрвээ Гэгээнтэн эсвэл олон тооны Сэрэгсэд зогсоохгүй бол, бүтэн нэг хотыг сүйрүүлэх чадалтай. Санни анхны шөнө өөрийгөө үхэлд ямар ойр байсныг одоо л хожуу ойлгов.

“Бид…?”

“Хүлээ. Сонс.”

Тэр Нефис рүү харснаа, дуулгавартайгаар холоос бүдэгхэн сонсогдох Сэгээр хооллогчдын шуугианыг чагналаа.

Хэсэг хугацааны дараа тэр дунд нь ямар нэгэн зөрчил байгааг анзаарлаа.

Нефис гэнэт чангаран:

“Тэнд.” гэж хэлээд, шүрэн ойн зүг заав. Анхаарлаа төвлөрүүлсний дараа л Санни нэгэн онцгой өргөн хонгилоос гарч ирэх хоёр аварга сүүдрийг олж харлаа.

Дараагийн мөчид тэр сүүдрүүдийн эзэд ил гарч ирэв. Санни шүлсээ залгив.

“Новш."

Тэд Сэгээр хооллогчидтой төстэй ч, яг адилхан биш байлаа. Юуны өмнө, асар том, гурван метрээс ч өндөр, орчныг дээрээсээ дарж байв. Биеийн хуяг нь илүү зузаан, өнгө нь гүн хар, улаан хоёр холилдсон — яг л цус нэвчсэн эртний ган хуяг шиг. Энд тэндээс нь хурц, догшин өргөс цухуйж, хөдөлгөөн бүрийг нь улам аюултай болгожээ.

Үүнээс гадна, хүнд хавчаарын оронд, дээд мөч нь урт, муруй, аймшигтай ясан хадуураар төгссөн байв.

Саннигийн нуруугаар хүйтэн хөлс урсав.

“Эд нар чинь ямар гээч новш нь вэ?”

Нефис толгойгоо бага зэрэг хазайлгав.

“Мангасууд л байх.”

Нэг л сүнсний цөмтэй Хар дарсан зүүдний амьтадыг “араатан” гэдэг. Тэд аюултай, хүчтэй ч оюун ухаангүй. Харин хоёр дахь цөмийг хөгжүүлж чадвал, эсвэл тийм байдлаар бүтээгдсэн бол “мангас” болдог. Мангасууд илүү сүйтгэгч шинжтэй, гажуудсан ч гэлээ тодорхой хэмжээний оюун ухаантай. Энэ нь хар дарсан зүүдний араатны хувьслын дараагийн шат.

Харин эд хоёр бол хуягт сэгээр хооллогчидын илүү том, илүү үхлийн хувилбар мэт харагдаж байлаа.

Санни, Нефис хоёр тэднийг сэг рүү дөхөхийг ажиглав. Жижиг цэвэрлэгчид тэднээс илт айж, зам тавин дайжив. Хэт удаан хөдөлсөн нь хайр найргүй шидэгдэн хаягдаж, эсвэл ясан хадуураар тас цавчигдана. Цэнхэр цус шаварт гол мэт урсаж байв.

'Тэд юу хийж байгаа юм бол? Сүнсний хэлтэрхийг шингээх гэж ирсэн үү?'

Эцэст нь мангасууд сэгт хүрлээ. Тус бүр нь нэг нэг хэлтэрхий авсан ч, шингээсэнгүй. Харин зүгээр л эргэж, тэр үнэт талстуудыг авч явлаа. Сэгээр хооллогчид зай тавьж, өлсгөлөн жижиг нүдээрээ хэлтэрхийг ширтсээр дагалдана.

Санни нүдээ ирмээд, Нефис рүү харлаа.

“Тэгвэл… одоо явах хэвээрээ биз дээ?”

Өөрчлөгдөж буй Од хөмсгөө зангидан, хэсэг эргэлзэв. Хэдхэн агшны дараа толгой сэгсрэв.

“Үгүй. Маргааш явна.”

Тэгээд баруун зүг эргэж, ухарч буй мангасуудыг ажиглан:

“…Сүүдрээ явуул. Энэ хоёрыг дагаж мөрд.” гэж намуухан хэлэв.