Хэсэг хугацааны дараа Санни хангалттай тайвширч, яриагаа үргэлжлүүлэх чадалтай болов.

Санни, Багш Жулиус хоёр хэсэг ярилцаж, тайлангаа хэвлүүлэх үйл явц, ямар өөрчлөлт хийх шаардлагатай болох, төслийг хэрхэн хамтран амжилттай дуусгах талаар хэлэлцэв.

Мэдээж энэ бүхнийг Санни Зүүдний ертөнцөд суурьшаад, өөрийгөө холбох Цайз олсны дараа л хийх боломжтой байлаа. Одоохондоо түүнд эрдэм шинжилгээний өгүүлэл дээр ажиллах цаг байсангүй.

Жулиус багш мөн Зүүдний ертөнц дэх хүн төрөлхтний суурингуудын талаар мэддэг зүйлээ болон ямар Цайзыг сонгох ёстой талаарх үзэл бодлоо хуваалцав. Гэвч түүний бүх зөвлөгөөг нэгхэн өгүүлбэрээр дүгнэж болох байлаа.

"Нойлын өрөө, сантехник сайтайг нь л сонго."

Санни үүнийг яг яаж ойлгохоо мэдэхгүй байв. Гэхдээ өвгөний нүүрэн дээрх шаналсан төрхийг харахад энэ үнэхээр чухал хүчин зүйл бололтой.

Эцэст нь тэр яриаг үнэхээр мэдэхийг хүсэж байсан сэдэв рүүгээ эргүүлэв.

"Тэр тухай ярихад... нэг зүйл надад ерөөсөө ойлгомжгүй байгаа юм. Би Харанхуй хотыг судалж байхдаа хэд хэдэн мөргөлийн газартай таарсан. Гэхдээ тэнд шүтэж байсан бурхад нь миний анхны Хар дарсан зүүдэнд сонсож байсан бурхдаас өөр байсан. Зүүдний ертөнцийн уугуул хүмүүс бүгд өөр өөр бурхантай байсан юм уу?"

Жулиус түүн рүү хараад инээмсэглэв.

"Аан! Бурхад. Үнэхээр сонирхолтой сэдэв."

Тэр хэсэг бодолхийлээд хэлэв.

"Тийм бас үгүй. Янз бүрийн бүс нутагт шүтдэг бурхдын нэр өөр байсан. Гэхдээ бидний ойлгосноор тэр бүх нэрс нь нэг л оршихуйг өөр өөрөөр нэрлэсэн хэрэг. Одоогийн нийтлэг үзэл баримтлал бол Зүүдний ертөнцийн "бурхад" нь үнэндээ бодит оршихуй байсан, магадгүй Тэнгэрлэг зэрэглэлийн амьтад байсан гэсэн санаа."

Санни толгой дохив.

"Үнэхээр үү? Тэгвэл... тэд одоо хаана байгаа юм?"

Өвгөн санаа алдав.

"Бурхдын тухай хамгийн хачирхалтай зүйл нь энэ. Тэд үхсэн. Зүүдний ертөнцийн бусад бүхний адил. Тэд олон Хар дарсан зүүдний цаг үед амьд байсан бололтой. Харин бидний олж судалсан ихэнх туурь тэднийг устгагдсан гэж өгүүлдэг. Юунд, эсвэл хэнд устгуулсныг бид мэдэхгүй. Мөн Хар дарсан зүүдний Хараал үүсэхээс өмнө байсан уу, дараа нь бий болсон уу гэдгийг ч мэдэхгүй."

Тэр хэсэг завсарлаад үргэлжлүүлэв.

"Гэхдээ бид бурхдын тухай хэд хэдэн зүйлийг мэднэ. Жишээ нь, тэд хэд байсан талаар."

Санни инээмсэглэв.

"Тааварлая... долоо байсан уу?"

Багш Жулиус инээд алдав.

"Тэгж бодмоор байгаа биз? Гэхдээ үгүй. Зургаахан бурхан байсан. Тэдний хамгийн түгээмэл нэр нь Нар, Дайн, Араатан, Шуурга, Зүрх, Сүүдэр байлаа. Гэхдээ үнэнийг хэлэхэд энэ нэрс нь тэднийг бүрэн илэрхийлж чаддаггүй."

Санни хөмсгөө өргөв.

"Тийм гэж үү? Яагаад?"

Багш нь эрүүгээ илээд эргэлзсэн өнгөөр хэлэв.

"Бурхан гэдэг бол ганцхан үгээр дүрслэхэд дэндүү агуу оршихуй. Дайны Бурхныг аваад үзье. Өө тийм, тэдний хүйс маш тогтворгүй мэт байдаг... Дайны Бурхан бол дайны бурхан мөн. Нэг талаар бол тэр үнэхээр тийм. Гэхдээ тэр бас амьдралын бурхан."

'Юу гэнэ ээ...?'

"Энэ ямар учиртай юм бэ?"

Өвгөн инээмсэглэв.

"Дайн бол тэмцлийн илэрхийлэл. Харин амьдрал гэдэг чинь амьд үлдэхийн төлөөх тасралтгүй тэмцэл биш гэж үү? Тиймээс Дайны Бурхныг мөн Амьдралын Бурхан гэж нэрлэж болно. Тэр бас хөгжил дэвшил, технологи, урлал, оюун ухааны бурхан бөгөөд энэ бүхний үр дүнд хүн төрөлхтний ивээгч бурхан болсон."

Жулиус дуртай сэдэвтээ автчихсан тул жаахан хадуурч эхлэв.

"Эсвэл Араатны Бурхныг аваад үз. Түүнийг мөн Сарны Дарь эх, түүнчлэн ан гөрөө, дур хүсэл, цус, гоо үзэсгэлэн, төрөх ба үхлийн мөчлөгийн бурхан гэж дүрсэлдэг. Нарны Бурхан бол мөн Гэрлийн Эзэн, гал, хүсэл тэмүүлэл, бүтээл, сүйрлийн илэрхийлэл. Шуурганы Бурхан бол мөн гүн ангал, далай тэнгис, харанхуй, одод, аялал, чиглүүлэлт, гамшгийн бурхан. Цаашлаад ч мөн адил..."

Санни ханиалгав.

"Тэгвэл... Сүүдрийн Бурхны хувьд?"

Этгээд багш мөрөө хавчаад:

"Өө... тэр талаар би сайн мэдэхгүй юм. Бурхдын дундаас Сүүдэр төдийлөн алдартай биш. Ер нь сүүдэр гэдэг чинь тийм л байх ёстой доо. Түүнийг заримдаа амар амгалан, үхэл, тайвшрал, нууцлагийн бурхан гэж нэрлэдэг. Миний мэдэхээр тийм л юм."

Санни хэсэг эргэлзээд болгоомжтой асуулаа.

"Ойлголоо. Зургаахан оршихуй энэ бүхнийг хариуцдаг байсан гэхэд итгэхэд хэцүү юм. Өөр Тэнгэрлэг оршихуй байсан болов уу?"

Жулиус хэсэг бодоод, гараа өргөн:

"Бурхдын дайтай хүчтэй, эсвэл хэсэгчлэн Тэнгэрлэг шинжтэй олон оршихуй байсан нь гарцаагүй. Гэхдээ бид тэдний талаар бараг юу ч мэддэггүй. Жишээ нь Хагас Бурхдыг аваад үз."

Санни амьсгаагаа түгжив.

"Хагас Бурхад үнэхээр нууцлаг оршихуй байсан! Тэднийг бурхадтай бараг эн тэнцэх хүчтэй мөртлөө огт өөр мөн чанартай гэж дүрсэлдэг. Тэд өөрсдийгөө бүтээсэн юм шиг, эсвэл зүгээр л хаанаас ч юм гараад ирсэн мэт байдаг. Тэдний талаар мэддэг зүйл бараг байхгүй. Гагцхүү долоо байсан, бас нэг нь нөгөөгөөсөө илүү аймшигтай байсан гэдгийг л мэднэ."

Санни хөмсгөө өргөв.

"Аймшигтай гэж? Яагаад?"

Өвгөн инээмсэглэв.

"Тэнгэрийн эсрэг дайн хийх хэмжээний хүчтэй мөртлөө хаанаас ч юм гарч ирсэн амьтнаас илүү аймшигтай зүйл гэж юу байх билээ? Хүмүүсийн хамгийн их айдаг зүйл бол үл мэдэгдэх зүйл гэдгийг бүү март. Магадгүй бурхад ч мөн адил байсан байх."

Санни удаан хугацаанд эргэлзсэний эцэст асуулаа.

"Жулиус багшаа... та Үл мэдэгдэхийн тухай сонсож байсан уу?"

Багш нь түүн рүү хачирхсан харснаа инээд алдав.

"Ямар сонин асуулт вэ? Би бүх амьдралаа үл мэдэгдэхийг судлахад зориулсан биш гэж үү? Хүү минь, нойр дутуу байгаа чинь нөлөөлөөд байх шиг байна. За, би чиний цагийг хангалттай авлаа. Чам шиг дөнгөж Сэрсэн хүн ивээн тэтгэгч хайж, эсвэл өөрийгөө хүлээн авах овогт таалагдах гэж гүйж явах ёстой. Харин чи Зүүдний ертөнцөд төвхнөсний дараа уншиж болох бурхад болон Тэнгэрлэг мөн чанарын тухай хэдэн ном санал болгоё..."

Санни сулхан инээмсэглэв. Жулиус багш Нэхэгчийн тухай ч, бурхад яагаад үхсэн тухай ч, Үл мэдэгдэхийн тухай ч юу ч мэдэхгүй гэдгийг ойлгосон байлаа.

Хачирхалтай нь энэ нь түүнд тайвшрал авчирсан юм.