Түүний үгсийг сонсоод гурвуул цочирдож, царай нь цонхийсон чигээр залуу эмэгтэйг ширтэв. Санни зүрхэндээ хэврэг, үнэтэй нэгэн зүйл хагаран бутарч, бараг л бие махбодын өвдөлт мэт хатгахыг мэдрэв.

_Үгүй. Үгүй, боломжгүй_

Энэ үнэн байж таарах ёсгүй. Яаж… яаж ингэж бүх зүйл дэмий өнгөрч болох вэ?

Түүний бүх найдвар, мөрөөдөл, хүсэл тэмүүлэл хэдхэн үгээр ингэж устаж үгүй болох гэж үү?

Яаж ийм зүйл боломжтой гэж үү?!

Түүний хажууд Касси гэнэт сулхан дуугаар:

“Гарц байхгүй гэж… юу гэсэн үг вэ?”

Эффи мөрөө хавчив.

“Маш энгийн. Үүнийг та нарт хэлэх нь таагүй л байна, гэхдээ үнэндээ та нар дотроо аль хэдийн мэдэж байсан байх. Тийм биз дээ? Мартагдсан Эрэг… энэ бол хүмүүс амьд үлдэхээр заяагдсан газар биш. Тийм болохоор л сургуульд ч бай, Академид ч бай, та нар хэзээ ч энэ газрын тухай сонсож байгаагүй.”

Саннигийн царай уур хилэнгээр ярвайв. Мэдээж! Мэдээж шүү дээ! Хариулт нь анхнаасаа л түүний гарт байж. Зүгээр л тэр хэтэрхий гэнэн, тэнэг байснаасаа ойлгоогүй.

Зүүдний ертөнц асар уудам, хачирхалтай, бүс нутгуудынх нь ихэнхийг хүмүүс бараг судлаагүй. Гэсэн ч дор хаяж багахан хэмжээний мэдээлэл байдаг. Зарим газар бүр бүхэлдээ хүний хяналтад орж, Бэхлэлт гэх мэт том Цайзууд хэдэн зуун мянган Сэрэгсдэд хоргодох байр болдог.

Гэтэл Санни Мартагдсан Эрэгт анх ирэхдээ энэ газрын ямар ч өвөрмөц шинжийг таньж чадаагүй. Тэр үедээ боловсрол нь дутмаг байсантай холбон бодсон.

Нефис, Касси хоёр ч бас түүний чадаагүйг хийж чадаагүй тэр мөчид үнэнийг ойлгох ёстой байж. Яагаад ийм өвөрмөц бүс нутаг бүрэн үл мэдэгдэх хэвээр байна гэж? Хамгийн логиктой тайлбар нь энэ үхлийн ангалд унасан хэн ч бодит ертөнц рүү буцаж очоод бусдад ярих боломж олдоогүй явдал.

Ямар тэнэг гээч! Академийн тухтай амьдралд хэдхэн долоо хоног өнгөрөөхөд л дэлхий хэзээ ч түүн шиг хүнд шударга ханддаггүйг бүрмөсөн мартчихаж. Үнэн гэдэг зүйл дандаа түүний хамгийн муу төсөөллөөс ч дор байдаг байтал, яагаад энэ удаа өөр байх ёстой гэж?

Дэлхий бол чамайг залгих боломжоо хүлээсэн махчин амьтан.

Өөр юуг тэр хүлээх ёстой гэж?

Саннигийн аманд нь танил гашуун амт мэдрэгдэв.

Энэ хооронд Эффи намуухан өнгөөр үргэлжлүүлэн:

“Арван тав орчим жилийн өмнө хүчтэй атлаа цөхөрсөн нэгэн бүлэг Нойрсогчид энэ хотод хүрч, цайзыг өөрсдийн болгосон юм. Гарцтай байсан болохоор биш харин тэднийг хамгаалж чадах цорын ганц газар байсан учраас. Ядаж хэсэг хугацаанд. Түүнээс хойш туйл бүрээр азтай эсвэл овсгоотой цөөн хүн цайзад хүрч ирдэг ч эцэст нь бидэнтэй адил энд гацдаг.”

Нефис чимээгүй сууж, зүрхэнд нь буцалж буй сэтгэлийн шуургыг зангидсан нударга нь л илчилж байв. Харин Касси энэ мэдээг тэр хоёроос ч илүү хүндээр хүлээн авч байлаа. Эцсийн эцэст тэднийг энэ занганд хөтөлсөн нь түүний зөн билэг шүү дээ.

Түүний царай үхлийн мэт цонхийж, эмзэг төрх нь өвдөлт, цочролоор гажив. Нүдээ анин, шивнэн:

“Гэхдээ энэ чинь… энэ чинь шударга биш шүү дээ!”

Эффи түүнийг өрөвдсөн харцаар харлаа. Дараа нь хөхрөн инээж, бараан инээмсэглэл тодруулаад:

“Хэзээ бүх юм шударга байсан юм бэ?”

…Түүний зөв байлаа. Шударга ёс гэдэг зүйл хүний төсөөллийн хийсвэр ертөнцөөс өөр газар оршдоггүй. Санни үүнийг маш эрт ойлгосон.

Тэр бухимдал, цөхрөлдөө автаж суух зуур Эффигийн инээмсэглэл гэнэт бараан өнгөө алдаж, дахин баяр хөөртэй болов. Жаахан урагш тонгойж:

“Гэхдээ бүх зүйл муу биш ээ! Ядаж та нар надтай таарсан. Үнэндээ та нар үнэхээр азтай. Хэрвээ нутгийн хүнтэй таараагүй бол аль хэдийн үхчихсэн байх байсан.”

Нефис түүн рүү ширтээд, хавтгай өнгөөр:

“Тийм үү? Яагаад…?” гэж асуув.

Түүний эвгүй, гацсан яриа буцаад бүрэн утгаараа гарч иржээ.

Эффи санаа алдан:

“Харанхуй Хот бол Мартагдсан Эргийн хамгийн аюулгүй газар атлаа, мөн хамгийн үхлийн аюултай нь. Аюулгүй байдал нь далайн ямар ч мангас хананы цаанаас гарч чаддаггүй, цайзад хүрнэ гэдэг бүр ч боломжгүй. Харин нөгөө талаараа Шүрэн ойгоос хамаагүй аюултай. Учир нь эндэхийн Хар дарсан зүүдний мангасууд бараг бүгд Нүгэлт зэрэглэлтэй.”

Санни нүдээ анивчуулан, бүх биеэр нь хүйт даав. Нүгэлт мангасууд… Тэд Сэрсэнээс хэмжээлшгүй хүчтэй. Идэвхгүй хүмүүс болох тэдэнд тийм дайснтай тулалдах байтугай бодох ч ёсгүй. Нэг Сэрсэн Ад зэтгэрийг дийлэхэд л тэд хараал идсэн далайн гүнээс жинхэнэ Аюул дуудах шахсан шүү дээ.

Хуягт Чөтгөрөөс ч хүчтэй зүйл тэднийг хэдхэн хоромд л ор мөргүй арчих байсан. Балгас дунд хөдлөх тоо томшгүй дүрсийг санахад Санни өөрийн эрхгүй чичрэв.

Тэр бүхэн… бүгд Нүгэлт мангасууд байсан гэж үү? Ийм хотод ганцхан өдөр ч амьд үлдэх боломж яаж байх вэ? Үүнийг оролдоно гэдэг солиорол!

Аажмаар тэд ямар аймшигтай занганд орсноо Санни ухаарч эхлэв.

Эффи инээмсэглэв.

“Гэхдээ та нар хананаас буухаасаа өмнө надтай таарсан. Үгүй бол Нүгэлтүүд аль хэдийн сүнсээр чинь найрлаж байх байсан. Азтай, үнэхээр азтай! Цайзад байгаа хүмүүсээс балгас руу ан хийж гардаг нь цөөн байтугай ийм хол явдаг нь бүр ховор. Над шиг туршлагатай анчинтай таарах нь Харанхуй Хотын жинхэнэ нүүртэй секунд ч хоцролгүй нүүр тулахгүй байх цорын ганц боломж чинь байсан.”

Тэр толгой сэгсрэв.

“Тэр нь бараг… мянгад нэг үү? Арван мянгад? Саяд нэг ч байж магад. Ямартай ч магадлал та нарын талд огт байгаагүй. Аз жаргал та нараас дор хаяж нэгэнд чинь үнэхээр дурлачихсан бололтой. Тэгэхээр… сэтгэлээ сэргээ! Мах идэх үү? Өнөөдөр би гайхамшигтай ан хийсэн. Үнэхээр гайхамшигтай байсан болохоор хуваалцахад ч харамсахгүй байна.”

Нефис шарж буй мах руу ч харсангүй. Харин урагш тонгойж, хоолой нь ширүүн хүчээр дүүрэн:

“Хэрвээ энд Гарц байхгүй юм бол, та яагаад явах гэж оролдоогүй юм?”

Эффи чин сэтгэлийн гайхшралтайгаар түүн рүү харлаа.

“…Явах гэж? Хаашаа?”

Мах шатах дөхөж байсан тул тэр гал руу тонгойж, шорлогнуудыг аваад, шинээр хэдийг тавив. Дараа нь санаа алдан Өөрчлөгдөж буй Од руу эргэж:

“Та нар Шүрэн ойд байсан, ямар байдгийг нь би мэднэ. Сар сараар алхсан ч хараал идсэн шүр, хараал идсэн тэнгисээс өөр юмгүй. Алхаад ч явж болохгүй, сэлж ч болохгүй. Нисэж ч болохгүй. Үүлэн дунд аймшигт нисдэг гаж биетүүд бөөнөөрөө нуугддаг. Гэхдээ явах гэж оролдсон уу? Тийм ээ, олон хүн оролдсон. Одоо бүгд үхсэн. Анхны цайзын Эзэн ч яг тэгж амиа алдсан юм.”

Санни шүдээ зуун:

“Тэгээд яах юм? Та нар зүгээр л цайзад нуугдаад үхлээ хүлээдэг юм уу?”

Үзэсгэлэнт бүсгүй чангаар инээв.

“Мэдээж үгүй, тэнэг минь!”

Тэгээд зуны өнгийн нүдээр түүнийг гүн харан:

“Ихэнх маань цайзад орох ч эрхгүй. Хаан татвараа авдаг юм, мэднэ биз дээ? Тиймээс бид зүгээр л гадаа нь… үхлээ хүлээдэг юм.”