Санни түүнийг ширтэн, хэлсэн үгийнх нь цаад утгыг ойлгохыг хичээв.

“Юу гэсэн үг вэ?”

Эффи мөрөө хавчив.

“Цайз бол Ганлауг гэдэг хүнийх. Хэрвээ чи цайзын ханан дотор орж, түүний бүлгэмийн анчдаар хамгаалуулж, хоол хүнсээр хангуулан амьдрахыг хүсвэл татвар төлнө. Долоо хоногт нэг сүнсний хэлтэрхий.”

…Мэдээж энэ цөхрөлийн нүхэнд ч мөлжлөг байлгүй яах вэ. Өөр юуг Санни хүлээж байсан юм бэ? Хүмүүс байгаа газар заавал хэн нэг нь ан болдог.

Түүний сэтгэлийн гүнээс танил, харанхуй мэдрэмж аажмаар өндийв. Нэгэн цагт тэр үүнийг унтуулаад мартчихсан байсан ч одоо жинхэнэ байрандаа эргэн ирж байлаа.

Саннигийн амны булан үл ялиг мурийв.

“Хэрвээ татвараа төлж чадахгүй бол яадаг юм?”

Анчин бүсгүй түүн рүү гайхсан янзаар харлаа.

“Юу болдог гэж чи бодоов? Цайзын хаалганд ойртох ч эрхгүй болно. Цайзын хананы доор бидэн шиг золгүй хүмүүсийн жижигхэн суурин бий. Байгаа жаахан зүйлээрээ амь зогоож, шөнө бүр харанхуйгаас ямар нэгэн юм гарч ирээд биднийг залгих вий гэж чичрэн хүлээдэг. Тэр л байна.”

Санни хэсэг тээнэгэлзэв.

“Гэхдээ хүмүүс энэ хараал идсэн газарт яаж сүнсний хэлтэрхий олдог юм бэ?”

Эффи түүний алсан мангасуудын цогцос руу дохив.

“Ан хийж. Хотын зарим хэсэгт Сэрсэн мангасууд тааралддаг. Гол нь тэднийг алж байхдаа үүнээс аюултай юмтай мөргөлдөхгүй байх хэрэгтэй. Ганлаугийн хүмүүс баг болж ан хийдэг, туршлагатай замчид урд нь явна. Хоол хүнс, Дурсамж, материал, хэлтэрхий авчирдаг. Хэн ч тэдэнтэй адилхан зүйл оролдохыг хориглодоггүй.”

Тэр хэсэг дуугүй болсноо, дуу нь бараантаж:

“Гэхдээ сайн Дурсамж, их хэмжээний хуримтлагдсан сүнсний мөн чанар, хотын нарийн мэдлэггүй хүмүүс ихэнхдээ удаан амьдардаггүй. Ихэнх нь үхдэг, эсвэл хэлтэрхий олох өөр арга руу ордог. Олон удаагийн амжилттай ан хийсэн бие даасан анчин маш цөөн. Амьд байгаа нь л гэсэн үг.”

Санни үхсэн мангасууд руу дахин харлаа. Тэд тус бүр нь түүнд болгоомж төрүүлэхээр том байв.

“Харин чи? Хэдийг алж амьд үлдсэн юм?”

Эффи инээмсэглэв.

“Хэдхэн биш ээ.”

Инээмсэглэн, хуруугаа нугалж эхлэв.

“Нэг, хоёр… аа, тав… мм…”

Нэг гарынх нь хуруу хүрэлцэхгүй болоход толгойгоо маажин, бага зэрэг эргэлзсэн өнгөөр:

“Яг сайн санахгүй байна. Гэхдээ зуу, хоёр зуу орчим байх.”

Саннигийн нүд томров. Хоёр… хоёр зуу?

Хэрвээ Эффигийн хэлсэн үнэн бол тэр үнэхээр аймшигтай хүчтэй нэгэн байлаа. Нэг Сэрсэн мангасыг алах нь хүртэл хүндлэл хүлээхүйц зүйл. Харин хэдэн зуугаар нь ганцаараа гэдэг нь бараг домог.

Тэр бүсгүй гадаад төрхөөрөө энгийн мэт боловч үнэндээ огтхон ч тийм биш байжээ.

Санни хөмсгөө атируулав.

“Хэрвээ тийм бол чи цайзад амьдрах татвараа төлөхөд асуудалгүй байх ёстой доо. Яагаад тэнд байдаггүй юм?”

Эффи хайхрамжгүйгээр өөр тийшээ харав.

“Тэндхийн… уур амьсгал надад таалагддаггүй гээд бодчих.”

Санни илүү ихийг асуух гэсэн ч яг тэр мөчид Нефис дахин дуугарлаа. Түүний хоолой үл мэдэг чангарав.

“Чи өөр аргаар сүнсний хэлтэрхий олж болдог гэсэн. Тэр нь юу юм?”

Анчин бүсгүй тийш харан хэсэг чимээгүй болов. Нүдэнд нь харанхуй сүүдэр гялсхийсэн ч удалгүй ердийн залхуу инээмсэглэлд дарагдав.

“Хэд хэдэн арга бий. Ашигтай Хэрэглээний Чадвартай бол цайзад дархан, урлаач болж болно. Тийм Нойрсогч цөөн учраас ихэд хүндлэгддэг. Харин үгүй бол… өөр боломжууд ч бий. Эрэгтэйчүүд Ганлаугийн цэрэг болно, харин эмэгтэйчүүд… түүний эмсийн хүрээлэнд орж болно. Та хоёр шиг царайлаг охид бол бүр ч.”

Нефисийн царай харлав. Санни түүний нүдэнд цагаан оч манарч байгааг харлаа.

“Тэгэхээр сонголт нь: цэрэг нь болох, зарц нь болох, тоглоом нь болох… эсвэл үхэх. Гэхдээ энэ бол өөрсдийн чинь сонголт. Хэн ч хүчлэхгүй. Мэдээж.”

Эффи инээмсэглэв.

“Ухаантай охин юм. Яг зөв ойлгожээ.”

Өөрчлөгдөж буй Од доош харлаа. Царай нь мөстэй адил хүйтэн, нударга нь цусгүй мэт цайжээ.

“Тэгвэл яагаад хэн ч… түүнийг алддаггүй юм?”

Эффи чангаар инээв.

“Ганлаугийг алах уу? Олон хүн оролдсон л доо. Шилдэг нь ч, муу нь ч, дунд нь ч. Хаалган дээр нь өлгөөтэй гавлуудыг очоод харж болно.”

Тэр толгой сэгсрэв.

“Сайхан бодол байна, гүнж ээ. Гэхдээ мартахыг хүсье. Түүнийг үхэшгүй гээд бодчих. Үнэндээ тийм байх. Итгэ, ямар ч Нойрсогч Ганлаугийг ялж чадахгүй. Хэзээ ч.”

Эффи санаа алдав.

“Түүнээс гадна, тэр новш байсан ч энэ газрыг барьж тогтоож байгаа цорын ганц хүн мөн. Тэр байгаагүй бол бид аль хэдийн үхсэн байх байсан.”

Санни Нефисийг ажиглав. Харсан зүйл нь түүнд огт таалагдсангүй.

Түүний цасан цагаан нүүрэн дээр хүйтэн шийдэмгий байдал л байв. Яг л Хуягт Центурион, дараа нь Хуягт Чөтгөртэй тулалдахаас өмнө харж байсан төрх.

_Энэ ч… асуудал болно доо._

Эффи ч үүнийг мэдэрсэн мэт ярвайв.

“Үнэхээр шүү. Ганлаугийн эсрэг явах тухай бодох ч хэрэггүй. Азтай бол шууд үхнэ. Энд дэмий бодол хэтрэх нь амь насанд муу.”

Тэгээд инээмсэглэн гал руу дохив.

“Харин энэ амттай махнаас ид. Гэдэс цатгалан байхад амьдрал сайхан шүү дээ? Үнэндээ энэ магадгүй та нарын үнэгүй юм идэх сүүлчийн боломж. Энд хоол бол жинхэнэ ховор үзэгдэл.”

Санни санаа алдаад урагш тонгойн, шарж буй махнаас нэгийг авлаа.

Юу ч болсон, тэд урагшлах ёстой. Алхам алхмаар. Амьд үлдэх цорын ганц зам нь тэр.

“Мэдээж би итгэж байна. Би хотын захынх шүү дээ. Академид орохоосоо өмнө жинхэнэ мах ямар үнэртэйг ч мэддэггүй байсан!”

Тэр махыг Кассид өгөөд, өөр нэгийг авч шуналтайгаар идэж эхлэв.

Нефис хэсэг тээнэгэлзсэн ч эцэст нь даган дуурайв. Харин Эффи хэхрэлээ.

“Тийм ээ, энэ чинь шүү дээ! Тэнэг хүртэл ойлгож байна.”

Өнгөн дээрээ бол Өөрчлөгдөж буй Од түүний зөвлөгөөг дагасан мэт харагдав. Ядаж Ганлаугийг ялна гэдэг боломжгүй гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн мэт.

Гэхдээ Санни мэдэж байлаа.

Нефисийн дотор, гүний гүнд тэр огтхон ч итгээгүй хэвээр. Эцсийн эцэст, Нефис бол боломжгүйг боломжтой болгодог хүн билээ.